Zorakerindoy o kotorleipe e komunitetengo thay socialuno hakaipe, normalizipe e ledeipyengo mashkar e Kosova thay Serbia shay te anel vijaipya na numay vash regionaluno shandipe, numay ini vash kohezia thay yekhipe andar e korkori Kosova.
Hraminela: Nora Gjuzi
Siton butikerne e higienako ano saslaripesko kher “Isa Grezda” ani Jakova. Siton juvla e romane, ashkalyune thay egipqanyune komunitetengo. Arakhlona e dosna aqhipeya e pokipyengo thay nasiguripe e butyako.
Ayekha situacie siton penjarde ano butyako sektori ani Kosova. Sar mothavena o rodlaripya, abokar but kana kera lafi vash butikerne e romane, ashkalyune thay egiptasyune komunitetengo.
Ano saslaripesko kher “Isa Grezda” obligisale ini te protestinen thay vi te adikeren greve. Sebahate Quni si yekh olendar. Olaki buti na pokisali vash sebepi e lekanipyenge kontestyengo mashkar publikuno butyako deutno thay privatuni kompania.
Godorne instiucie na kerna buti. Pokipya na avena. Sindikalistya shrdena te undrinen vash diskriminipe pedral etnikune baze. Sar Sakibe Hoti.
Akala problemya irandile ano yekh kronikuno puqipe kay silen mangipe vash savahtuno instituiconaluno alosaripe. Sfide ano siklipe, ano phari socio-ekonomiokuni situacia, saslaripe, butyaripe thay terne prandipya, lugyarena te oven prezentune, kerindoy musayutno o leipe e konkretune masengo thay lunge vahtune vash laqharipe e situaciako.
Yekh kotar darinyune puqipya vash laqharipe e kondiciengo e romane, ashkalyune thay egipqanyune komunitetengo aqhola olengo aktivuno kotorleipe ano sah umala e publikune thay institucionalune jivdipesko. Ano akava konteksti, institucionaluno regulipe e hakayengo thay kompetencengo e komunitetengo sito yekh vasno napi direkt laqharipe olenge kondiciengo. Na numay akava.
Sar anglokondicie manglape yekh rami kay dela shaipe vash inkluzivuno thay halovipesko malipe. Akava proyektingya may angle o Ahtisaresko Plani, kolestar iklisto vi konstituciako modeli e adivuna Kosovako.
Duyto sito normalizipe e ledeipyengo Kosova-Serbia. Konsultipe e nabuderune albanyune thay srbyune nabuderune komunitetengo, sahipeya o integripe e romane, ashkalyune thay egipqanyune komunitetengo ani akaya dinamika zorakerla e malipeski kohezia thay instituciengo legitimiteti.
Telaripe e tenziengo mashkar e Kosova thay Serbia ka del shaipe kay e politikuni sama te koncentingyol may buderi ano andrune sfide. Ano yekh periodi e stabilitetesko, Raipe e Kosovaka Republikako shay te del anglipe may baro e shaipyenge yekhipeske, akcesi ano edukipe, butyaripe thay socialune servisya vash romane, ashkalyune thay egiptasyune komunitetya, ano than kay te koncentrinel olake resursya ano siguripeske vay diplomaciake puqipya.
Normalizipe e lediepyengo mashkar e Kosova thay Serbia shay te kergyol sar yekh katalizatori vash yaveripe ini vash romane, ashkalyune thay egiptasyune komunitetya. Phiravipe e lekanipyengo ano Brukselesko dialogi akana sito vi kondicionipe vash anglipe e Serbiako thay Kosovako direkt jenipe ani Evropaki Unia. Ayekha kay, procesi e normalizipesko lokhyardo kotar Evropaki Unia amalingyol e ‘evropianizmeya’, institucionalune reforme, zorakeripe e krisyune themesko thay manushikane hakayengo. Sar ayekha, ov astarela o maripe mamuy diskriminipe thay laqharipe e respektipesko e manushikane hakayengo, ano darinyune umala vash romane, ashkalyune thay egiptasyune komunitetya, kola buti ver arakhlona e marginalizipeya thay duryaripe.
Zorakerindoy o kotorleipe e komunitetengo thay socialuno hakaipe, normalizipe e ledeipyuengo mashkar e Kosova thay Serbia shay te anel vijaipya na numay vash regionaluno shandipe, numay ini vash kohezia thay yekhipe andar e korkori Kosova.
Sar ayekha, akava si khetano interesi. Sito odolengo kay administrinena thay kerena buti ano saslaripesko kher “Isa Grezda” ani Jakova.
(Autora sitoy zhurnalista ani Kosovaki Radio Televizia (RTK). Akava publikipe ulo shayutno ano rami e proyektesko “Dialogue, Solution, Future”, e phikoiupeya e Ministriako vash Avrune Bvutya e Germaniaka Federaluna Republikako, implementimo kotar Nevi Socialuni Iniciativa (NSI) thay Instituti vash Socialune Politike Musine Kokalari. Andripe na mothavela musayutnipeya o dikhipeske thavdya e Ministriakoe Avrune Butyengo e Germaniaka Federaluna Republikako).







