{"id":11810,"date":"2025-04-08T15:31:50","date_gmt":"2025-04-08T14:31:50","guid":{"rendered":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/?p=11810"},"modified":"2025-04-08T15:31:50","modified_gmt":"2025-04-08T14:31:50","slug":"yekh-dive-vash-penjaripe-hakaya-thay-respekti-respektipe-e-romane-komunitetesko-ani-kosova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/aktualune-nevipya\/yekh-dive-vash-penjaripe-hakaya-thay-respekti-respektipe-e-romane-komunitetesko-ani-kosova\/","title":{"rendered":"Yekh dive vash Penjaripe, hakaya thay respekti: Respektipe e Romane Komunitetesko ani Kosova"},"content":{"rendered":"<p>Op-ed kotar e Europaka Uniako Ambasadori ani Kosova, Aivo Orav<\/p>\n<p>Mashkarselikano Dive e Romengo si yekh mahatno suro vash te festuingyol e kultura, historia thay e barvali qhib e romana populaciaki, vi ayekha vash te patikera lengoro baro kontributi ano Kosovako jivvde rangyengo amalipe. Romani populacia si integraluno kotor e amare europianyune komunitetyengo e kustikipa thay europiayune khetanyune resipyenge.<\/p>\n<p>Ani Evropa, amen moldina o ver-verune tradicie thay but rangyune kola kerna o temeli e amara kolektivune zoralipesko. Romani populacia, si yekh e may bare haricune etnicitetyenddar ani Europa, koya kheldi esencialuni rola ano formako deipe e akale rangyale mozaikoske.<br \/>\nAkvva rangyalipe manglape te penjagyol thay te festuingyol. Odoleske si esencialno si kay o romano komuniteti ani Kosova te ovelole yekhune hakaya, te tretiringyon beraberipa thay may mahatno, te ovelolen yekhuno aksesi ano servisya. Romane qhavore, qhaya thay qhave, manglape te ovelolen loshalipa o beraberipe thay qaqhuno inkludipe tikne bershendar. <\/p>\n<p>Sasavipa, o realiteti vash but romane juvla thay mursha, qhaya thay qhave ani Kosova aqhola pharo. Buderi olendar lungyarna po jivdipe ano amalipaske marjine, mamuyinindoy e sistematikune sfidyencar kola aqharna lengoro pherdo kotorleipe ano socialuno, ekonomikuno thay politikuno jivdipe.<br \/>\nO sfide kolencar mamuyingyona o roma na phangyona ano individualune pharipya; on reflektinena o may buhle socialune problemya. Limitimo aksesi ano siklipe, akomodipe, butikeripasko shayipe thay adekuatuno sastipesko dikhat si saday nesave bi-hakayipya thay o diskriminipe kay o romano komuniteti pandar shunela. Vash may buhle, o romane juvla thay o qhaya mamuyingyona e butdimensionalune diskriminipa, vi vash o etnikuno identiteti, ayekha vi vash lengo poli. <\/p>\n<p>Si but phare kay o butikeripaske shayipya vash o romano komuniteti aqhona haricune, sherunipa ano kualitativuno siklipasko aksesesko na shayipe e bukyake tregoske rodlaripyencar. But roma si butikerne ano bikualifikime bukya andar informaluni ekonomia. Akava sikavgyola ani yekh bi-butyaripaski norma pederal 60 % may buderi se dy fora e sah populaciako ani Kosova. Manglape may baro angashipe vash te phikoinen e sikavipaske centrengi buti, kola sig rovnape kotar o financipasko thay shayipyengo nanipe vash profesionaluno avansipe vash lengere sikavne.<br \/>\nSasavipea, ulo haricuno anglipe. Loshakerlama te dikha o progresi ano siklipaski, butikeripaski thay akomodipaski umal. Realizisalo pozitivuno avansipe vash e romane studentyengo phikoipe vash te khuven ano uqho siklipe mashkaro burse, vi ayekha progresi ano socialuno akomodipesko aksesi, respektivitetea palo aprovipe e Krisesko vash o Mamuyimo Socialuno Akomodipe. Vash te adresingyon o terne prandipya, skolengo mekhipe thay o bi-butyaripe ano rizikime komunitetya, kreirisalo yekh khetanebutikeripasko aksesi mashkaro butikeripaske mashkarinstitucionalune grupe. Akala grupe kreirime kotar o krisyune autoritetya, siklipaske institucie, socialune butikerutne, lokalune komunitetya thay biraipkane organizacie koordininena o angashipe vash te pasharen yekh sahastardo respondipe mamuy akale kompleskyune sfidyengo. <\/p>\n<p>Yekh aver pozitivuno avansipe sitov o gradualuno baripe e reprezentipasko ano nesave haricune komunitya ani Kosovaki Policia. Ano bersh 2025, Kosovaki Policia organizingya yekh diplomiripaski ceremonia vash 462 kadetya, e romane ofiserenge gendoa kova bayrilo kotar o 14 ano 2021.to bersh ano 19 ano 2025.to bersh. Akala ofiserya akana si trenirime thay gatiserne vash te den servisi pere komunitetyenge.<br \/>\nVash te sigurine stabiluno avansipe, esencialno si kay e Kosovako Raipe te implementinel seriozitetea e Poznaneske Angashipya thay e Strategjia thay o Akcionalune Planya 2022 \u2013 2026 vash Inkludipe e Romane thay Ashkalyune Komuniteteske. Akala legislaciako pherdo implementipe ano sah o nivelya e raipaske si esencionalune. <\/p>\n<p>Dikhinindoy angle, manglape te aqhova fokusiripe vash kreiripe e yekha may sahastarde amalipasko thay may beraberuno. Romane juvla thay mursha, qhaya thay qhave manglape te ovelolen yekhune shayipya kola denolen lokhipe savorenge te nakhen angle \u2013 sar ano siklipe, butikeripe, sastipe yase kotorleipe ano dizyuno thay politikuno jivdipe. O Mareva mamuy diskriminacia thay vizia vash pherdo inkludipe manglape te oven ano centro e Kosovake politikengo.<br \/>\nEuropaki Unia ani Kosova aqhola fokusirimi vash te khelol yekh rola vash pozitivune yaveripyengo vazdipe. Akava angashipe si biaqhavdo kova rodla khetano butikeripe thay but phando e raipa thay civilune amalipasko aktivuno angashipe. Tretiripa diskriminaciake thay avri-frdipaske darinyale sepebya, shay te phikoina thay te kreirina yekh may beraberuni, may hakaydeutni thay may sahastarsi Kosova vash savore.  <\/p>\n<p>Khetane shay resa! <\/p>\n<p>Bahtalo 8 Aprili sa e Romenge! <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Op-ed kotar e Europaka Uniako Ambasadori ani Kosova, Aivo Orav Mashkarselikano Dive e Romengo si yekh mahatno suro vash te festuingyol e kultura, historia thay e barvali qhib e romana populaciaki, vi ayekha vash te patikera lengoro baro kontributi ano Kosovako jivvde rangyengo amalipe. Romani populacia si integraluno kotor e amare europianyune komunitetyengo e kustikipa&#8230;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":11811,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualune-nevipya"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11810"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11812,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11810\/revisions\/11812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}