N\u00eb koh\u00ebn kur sirenat e luft\u00ebs fishk\u00ebllenin mbi qytete dhe fshatra, kishte njer\u00ebz q\u00eb nuk kishin as ku t\u00eb fshiheshin, as k\u00eb t\u00eb th\u00ebrrisnin. N\u00eb mes t\u00eb zjarrit dhe urrejtjes, rom\u00ebt e Kosov\u00ebs mbet\u00ebn t\u00eb pambrojtur, t\u00eb dyshuar nga t\u00eb gjitha an\u00ebt, shpesh t\u00eb heshtur me dhun\u00eb, t\u00eb p\u00ebrbuzur edhe n\u00eb vuajtje. Askush nuk i pyeti se \u00e7far\u00eb po p\u00ebrjetonin. Askush nuk i k\u00ebrkoi d\u00ebshmi. Kurse p\u00ebr shum\u00eb prej tyre, historia u mbyll me nj\u00eb kapitull bosh, ashtu si dhoma bosh q\u00eb lan\u00eb pas, sht\u00ebpi t\u00eb djegura, kujtime t\u00eb braktisura n\u00eb ikje.<\/p>\n
Andaj, n\u00eb k\u00ebt\u00eb artikull, d\u00ebgjohen dy z\u00ebra t\u00eb atyre q\u00eb mbijetuan heshtjen. Nj\u00ebri nj\u00eb aktivist Rom i cili u p\u00ebrpoq t\u00eb mbante t\u00eb gjall\u00eb komunitetin pas kaosit. Tjetri nj\u00eb familjar i nj\u00eb viktime me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, q\u00eb kurr\u00eb nuk u trajtua si qenie njer\u00ebzore nga ata q\u00eb e pan\u00eb si t\u00eb paduksh\u00ebm.<\/p>\n
\u201cLufta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e tmerrshme\u2026 Nuk di kujt i konvenon lufta\u2026 Lufta i konvenon t\u00eb gjith\u00eb atyre njer\u00ebzve t\u00eb cil\u00ebt e gjejn\u00eb vet\u00ebn n\u00eb luft\u00eb\u2026 Kush jan\u00eb ata njer\u00ebz? Ka shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pandersh\u00ebm, t\u00eb cil\u00ebt luft\u00ebn e kan\u00eb shfryt\u00ebzuar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga ajo gjendje. Kurse p\u00ebr njer\u00ebzit e ndersh\u00ebm, lufta ka qen\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb tmerr\u2026\u201d<\/em> – Fillon rr\u00ebfimin n\u00ebn emocione aktivisti Rom.<\/p>\n Ai m\u00eb tutje kujton vitet e para t\u00eb aktivizmit t\u00eb tij si nj\u00eb aktivist i komunitetit i cili \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb komunitetit p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje humane:<\/p>\n \u201cKa pasur rom t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb zhvendosur nga fshatrat Landovic\u00eb, Bella Cerk\u00eb, Samadrazh\u00eb, Suharek\u00eb, etj. Atyre u kemi ndihmuar t\u00eb zhvendosen n\u00eb Prizren dhe t\u2019i\u2019u sigurojm\u00eb vendbanime p\u00ebr jetes\u00eb. N\u00eb ato sht\u00ebpi t\u00eb komunitetit rom, banor\u00eb t\u00eb cil\u00ebt ve\u00e7se kan\u00eb emigruar n\u00eb Per\u00ebndim, e kjo ka ndikuar n\u00eb sigurin\u00eb e t\u00eb dy pal\u00ebve, nj\u00ebr\u00ebs pal\u00eb i\u2019u mbrohej sht\u00ebpia nga uzurpimi, tjetr\u00ebs pal\u00eb i\u2019u sigurohej jetesa\u2026\u201d<\/em> – vazhdon ai.<\/p>\n Nd\u00ebr t\u00eb tjera, ai tregon p\u00ebr raportet e komunitetit rom me komunitetin shqiptar:<\/p>\n \u201cNe si komunitet rom, n\u00eb krahasim me komunitetet tjera q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, kemi pasur ngjashm\u00ebri me komunitetin shqiptar qysh moti. Komuniteti rom ka q\u00ebndruar s\u00eb bashku me komunitetin shqiptar me shekuj, andaj dhe i ka marr\u00eb atributet e komunitetit shqiptar, duke filluar nga gjuha, doket, zakonet, traditat, p.sh. kemi marrur nuse me flamurin shqiptar. Jemi regjistruar si shqiptar\u00eb, pasi q\u00eb at\u00ebher\u00eb nuk ekzistonte rubrika q\u00eb t\u00eb regjistroheshim si rom. Kemi pasur raporte shum\u00eb t\u00eb mira n\u00eb koh\u00ebrat e vjetra\u2026\u201d<\/em> – tregon n\u00ebn mall\u00ebngjime.<\/p>\n Ai kujton edhe koh\u00ebn se kur u ftohen raportet nd\u00ebrmjet k\u00ebtyre dy komuniteteve.<\/p>\n \u201c\u00cbsht\u00eb e ditur q\u00eb lufta ka qen\u00eb nd\u00ebrmjet popullat\u00ebs shumic\u00eb shqiptare t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb luft\u00eb p\u00ebr \u00e7lirim dhe mes shtetit serb si aparat shtet\u00ebror, e q\u00eb k\u00ebta t\u00eb fundit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb sistematike kan\u00eb ushtruar presion dhe padrejt\u00ebsi ndaj shqiptar\u00ebve. Duhet pasur parasysh q\u00eb at\u00ebher\u00eb ka pasur dhe rom q\u00eb kan\u00eb jetuar n\u00eb Serbi dhe kan\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e ushtris\u00eb Jugosllave, por ka pasur dhe rom q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb U\u00c7K q\u00eb kan\u00eb luftuar s\u00eb bashku me shqiptar\u00ebt p\u00ebr liri. Duke pasur parasysh q\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb dhe rom\u00ebt identifikohen p\u00ebrmes fizionomis\u00eb, jan\u00eb menduar q\u00eb disa polic\u00eb rom i\u2019u kan\u00eb bashkangjitur policis\u00eb serbe dhe kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb an\u00ebn e tyre kund\u00ebr shqiptar\u00ebve, gj\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aspak e v\u00ebrtet\u00eb.\u201d<\/em> – b\u00ebn\u00eb t\u00eb ditur aktivisti.<\/p>\n \u201cN\u00ebse ndokujt lufta n\u00eb Kosov\u00eb nuk i ka konvenuar, at\u00ebher\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti komunitetit rom nuk i ka konvenuar, duke pasur parasysh q\u00eb ata kan\u00eb qen\u00eb mes dy zjarreve. Ne jemi nj\u00eb komunitet shum\u00eb paqedash\u00ebs dhe historia e komunitetit rom tregon se pas \u00e7do lufte, komuniteti rom ka p\u00ebsuar. Ka p\u00ebsuar n\u00eb luft\u00ebn n\u00eb Bosnje, n\u00eb luft\u00ebn n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb luftra tjera. N\u00ebse pyesim se si kan\u00eb p\u00ebsuar, n\u00eb munges\u00ebn e ligjeve dhe gjykatave, shpeshher\u00eb personat e pa nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm nga komuniteti serb dhe shqiptar kan\u00eb shfryt\u00ebzuar momentin dhe kan\u00eb arritur q\u00ebllimin q\u00eb kan\u00eb pasur ndaj rom\u00ebve\u2026\u201d<\/em> – shprehet n\u00ebn emocione ai.<\/p>\n Ai po ashtu b\u00ebn\u00eb t\u00eb ditur dhe raportet mes komuniteteve pas viteve t\u00eb \u201899-ta n\u00eb Kosov\u00eb:<\/p>\n \u201cShoq\u00ebria i ka shikuar me nj\u00eb sy m\u00eb ndryshe rom\u00ebt, jo ashtu si\u00e7 jan\u00eb par\u00eb para luft\u00ebs. Ka pasur paragjykime q\u00eb rom\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb bashk\u00ebpuntor\u00eb me Serb\u00ebt, q\u00eb aspak nuk ka qen\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, e fal\u00eb asaj q\u00eb nuk ka qen\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, ne jemi k\u00ebtu. N\u00eb rast se v\u00ebrtet\u00eb ka qen\u00eb dikush bashk\u00ebpunues i serb\u00ebve, ai nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebtu m\u00eb me ne, pasi q\u00eb ai person nuk na duhet as neve n\u00eb mesin ton\u00eb. Andaj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, komuniteti rom duhet t\u00eb mburet q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e luft\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb identifikuar asnj\u00eb person i cili ka b\u00ebr\u00eb krime lufte, qoft\u00eb djegie, vrasje, dhunime apo vepra tjera, vepra t\u00eb cilat jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nga paramilitar\u00ebt serb\u00eb, si dhe faktikisht me formimin e Gjykat\u00ebs Speciale n\u00eb Hag\u00eb, asnj\u00eb pjes\u00ebtar nga komuniteti rom nuk ka pasur t\u00eb d\u00ebnuar p\u00ebr vepra t\u00eb r\u00ebnda penale.\u201d<\/em> – flet ai.<\/p>\n Aktivisti m\u00eb tutje na tregon dhe rreth trajtimit t\u00eb rom\u00ebve pas luft\u00ebs, se si ka qen\u00eb situata e rom\u00ebve pas luft\u00ebs:<\/p>\n \u201cN\u00eb periudh\u00ebn e pasluft\u00ebs aq kan\u00eb qen\u00eb mar\u00ebdh\u00ebniet dhe raportet e ftohura, ne si aktivista e dijm\u00eb, saq\u00eb secila nga familjet rome kan\u00eb hezituar q\u00eb t\u2019i d\u00ebrgojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre n\u00eb shkoll\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje sigurie, prej personave t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb pasur paragjykime ndaj komunitetit. Por, fal\u00eb atyre njer\u00ebzve t\u00eb mir\u00eb, fal\u00eb njer\u00ebzve intelektual q\u00eb e kan\u00eb njohur komunitetin rom dhe q\u00eb e kan\u00eb njohur t\u00eb kaluar\u00ebn e tyre, ne jemi liruar nga ai izolim q\u00eb kemi pasur brenda sht\u00ebpive dhe kemi filluar t\u00eb dalim q\u00eb t\u2019i d\u00ebrgojm\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebp\u00ebr shkolla. Ne duhet ta nd\u00ebrtojm\u00eb shtetin s\u00eb bashku, jemi pjes\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse e shtetit\u2026\u201d<\/em> – shprehet aktivisti.<\/p>\n Ai po ashtu flet dhe rreth nj\u00eb paragjykimi q\u00eb i \u00ebsht\u00eb krijuar komunitetit rom n\u00eb raport t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb:<\/p>\n \u201cJemi quajtur \u201cSpiun\u201d, por sipas mendimit tim, \u201cspiun\u201d nuk mund t\u00eb b\u00ebhet \u00e7do kush, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb kan\u00eb mundur t\u00eb manipulojn\u00eb me komunitetin ton\u00eb, duke pasur parasysh naivitetin dhe ndoshta joshjen, por kur flasim p\u00ebr spiunazh ajo i p\u00ebrket\u00eb nj\u00eb niveli m\u00eb t\u00eb lart\u00eb. P\u00ebr mua, nuk mund t\u00eb b\u00ebhet \u201cspiun\u201d nj\u00eb i pashkolluar, pasi q\u00eb dhe spiuni duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb nivel arsimimi.\u201d<\/em> \u2013 beson ai.<\/p>\n P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, ai flet dhe rreth raportimit t\u00eb viktimave rome, si dhe statistikave t\u00eb ndryshme sa i p\u00ebrket\u00eb \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb: Nd\u00ebr t\u00eb tjera, ai na njofton dhe rreth p\u00ebrfshirjes s\u00eb rom\u00ebve gjat\u00eb procesit t\u00eb rind\u00ebrtimit t\u00eb Kosov\u00ebs: Por, se a ka pasur p\u00ebrfshirje kolektive t\u00eb rom\u00ebve n\u00eb aspekt politik? P\u00ebr n\u00eb fund, ai vler\u00ebson dhe situat\u00ebn e rom\u00ebve q\u00eb \u00ebsht\u00eb tani n\u00eb Kosov\u00eb krahas me shtetet fqinje: Me nj\u00eb rr\u00ebfim tjet\u00ebr vie dhe familjari i viktim\u00ebs i cili ka p\u00ebrjetuar dhun\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb, i cili p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, andaj familjari i tij merr p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb flas n\u00eb em\u00ebr t\u00eb viktim\u00ebs: \u201cLufta tek jeta jon\u00eb si komunitet rom dhe lagja m\u00eb e madhe e komunitetit rom e rrethuar nd\u00ebrmjet shqiptar\u00ebve dhe serbve, ka ndikuar jasht\u00ebzakonisht v\u00ebshtir\u00eb. Pasi q\u00eb t\u00eb dy pal\u00ebt na shfryt\u00ebzonin neve p\u00ebr ndikime politike, e madje edhe si pun\u00ebtor\u00eb fizik\u00eb p\u00ebr hapjen e varreve apo edhe gropave t\u00eb ndryshme q\u00eb i kan\u00eb shfryt\u00ebzuar p\u00ebr luft\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb varrosur viktimat e luftes\u2026\u201d<\/em> – nis rr\u00ebfimin familjari i viktim\u00ebs me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara.<\/p>\n Ai, vazhdon rr\u00ebfimin duke treguar se si ka ndikuar lufta n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e jetes\u00ebs s\u00eb tyre n\u00eb familje: \u201cP\u00ebrdit\u00ebshm\u00ebria e familjes sime ka ndryshuar drastikisht pasi q\u00eb jan\u00eb frik\u00ebsuar t\u00eb punonin dhe jan\u00eb izoluar n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tyre. Pasi q\u00eb n\u00eb dy lagje t\u00eb komuniteteve rom n\u00eb Prizren, n\u00eb Qytmahall\u00eb dhe n\u00eb lagjen Janina kishin r\u00ebn\u00eb bomba. Andaj bombardimet kan\u00eb qen\u00eb frik\u00ebsuese dhe secila familje mbrohej n\u00eb bodrumet e sht\u00ebpive t\u00eb tyre. Kush nuk kishte bodrume vinin tek ne p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga ndonj\u00eb bomb\u00eb q\u00eb mund t\u00eb na binte mbi kok\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr kishim frik\u00eb dhe nga serb\u00ebt dhe nga shqip\u00ebtar\u00ebt pasi q\u00eb vinin e i mirrnin djemt\u00eb e rinj me dhun\u00eb p\u00ebr t\u2019i shfryt\u00ebzuar p\u00ebr interesat e tyre\u201d<\/em> – u shpreh ai.<\/p>\n Duke treguar rr\u00ebfimet e tij, ai na njofton dhe me struktur\u00ebn familjare t\u00eb tyre: \u201cFamilja jon\u00eb kishte dy f\u00ebmij\u00eb invalid\u00eb, pra xhaxhallar\u00ebt e mi, me nj\u00eb s\u00ebmundje invalidore. Atyre u duheshin barna. D\u00ebshironin t\u00eb dilnin lir\u00eb. Andaj ata kan\u00eb p\u00ebsuar trauma m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha gjat\u00eb luft\u00ebs. Prandaj her\u00eb pas here ata iknin dhe sh\u00ebtitnin pasi q\u00eb ishte v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb i ndaloje ata. K\u00ebshtu ndodhi nj\u00eb dit\u00eb xhaxhai i vog\u00ebl i cili \u00ebsht\u00eb akoma gjall\u00eb, doli p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebtitur. Ai nuk largohet asnj\u00ebher\u00eb nga sht\u00ebpia apo lagja jon\u00eb. Gjithmon\u00eb rri posht\u00eb lagjes duke shikuar kush kalon, nx\u00ebn\u00ebsit e gjimnazit apo edhe veturat q\u00eb kalojn\u00eb\u2026\u201d<\/em> – tregoi n\u00ebn emocione familjari.<\/p>\n Ai vazhdon dhe tregon historin\u00eb e familjarit t\u00eb tij: \u201c...U b\u00eb nj\u00eb koh\u00eb e gjat\u00eb dhe ai nuk u kthye n\u00eb sht\u00ebpi, andaj e gjith\u00eb familja ishte n\u00eb ankth pasi q\u00eb shum\u00eb persona zhdukeshin, vriteshin apo ziheshin peng, apo edhe u burgosnin pa b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb\u2026 K\u00ebshtu i ndodhi edhe xhaxhait tim invalid. At\u00eb e morr\u00ebn dhe e fut\u00ebn n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi apo hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb fshehur. E rrah\u00ebn, e maltretuan, ia thyen t\u00eb gjitha dh\u00ebmb\u00ebt. Ia kishin fikur cigaret apo duhanin n\u00eb duart dhe krah\u00ebt e tij\u2026\u201d<\/em> – u shpreh n\u00ebn emocione familjari i tij.<\/p>\n Familjari, vazhdon rr\u00ebfimin e tij.<\/p>\n \u201cFamilja ishte n\u00eb breng\u00eb dhe frik\u00eb t\u00eb madhe. Lajm\u00ebruan policin\u00eb p\u00ebr humbjen e tij\u2026 Ai pastaj vetvetiu \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb sht\u00ebpi i raskapitur nga tortura. Qante, b\u00ebrtiste aq sa mundte dhe meq\u00eb ai \u00ebsht\u00eb me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara dhe ishte memec, nuk mund t\u00eb tregonte se \u00e7far\u00eb kishte. N\u00ebna e tij dhe e gjith\u00eb familja u tmerruan kur e pan\u00eb q\u00eb i rridhte gjaku nga fytyra dhe nga dh\u00ebmb\u00ebt e thyera, por dhe k\u00ebmish\u00ebn e mbushur me gjak. Kur ia hoqen k\u00ebmish\u00ebn ata e pan\u00eb q\u00eb me thik\u00eb e kan\u00eb prer\u00eb dhe e kan\u00eb g\u00ebrryer me shkronja t\u00eb m\u00ebdha U\u00c7K\u2026\u201d<\/em> – tregon ai.<\/p>\n Familjari m\u00eb tutje vazhdon t\u00eb na rr\u00ebfej historin\u00eb e p\u00ebrjetuar nga familjari i tij:<\/p>\n \u201cE thirr\u00ebn policin\u00eb dhe rasti filloj t\u00eb trajtohej, nuk ka pasur asnj\u00eb p\u00ebrgjigje dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb zbardhur rasti p\u00ebr t\u00eb ditur se kush ka pasur zem\u00ebr, apo cili mizor e ka b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb\u2026\u201d – njofton ai. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, ai tregon dhe p\u00ebr p\u00ebrkrahjen institucionale nga ana e shtetit: \u201cAsnj\u00eb institucion nuk e ndihmoi at\u00eb p\u00ebr t\u00eb ia kaluar atij dhe familjes traumat. Asnj\u00eb ndihm\u00eb financiare apo sh\u00ebrbim tjet\u00ebr nuk i\u2019u \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb. Madje as nuk e kan\u00eb pranuar edhe si invalid t\u00eb luft\u00ebs pasi p\u00ebsoi tortura nga caqe t\u00eb panjohura. Si dhe, nuk ka asnj\u00eb ndihme shtes\u00eb p\u00ebrve\u00e7 pensionit invalidor q\u00eb nuk i mjafton as q\u00eb t\u00eb blej\u00eb barna p\u00ebr vete\u2026\u201d<\/em> – rr\u00ebfehet familjari.<\/p>\n Ai vazhdon rr\u00ebfimin duke na treguar se si familjari i tij \u00ebsht\u00eb ndikuar pas asaj q\u00eb kaloi: \u201cNga ajo dit\u00eb atij iu zhduk f\u00ebmij\u00ebria dhe rinia, her\u00eb pas here ai \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb person dhunues dhe her\u00eb pas here qan\u00eb pa pasur ndonj\u00eb arsye. N\u00eb asnj\u00eb dokumentim zyrtar nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb historia e tij dhe asnj\u00ebher\u00eb nuk i \u00ebsht\u00eb ofruar ndonj\u00eb ndihm\u00eb shtes\u00eb.\u201d<\/em> – tregon ai.<\/p>\n P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, familjari ka dhe nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb ndaj institucioneve shtet\u00ebrore:<\/p>\n \u201cDrejt\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb duhet t\u00eb vie nga institucionet shtet\u00ebrore. Pasi q\u00eb dhe ai duhet t\u00eb marr\u00eb pensionin e invalidit t\u00eb luft\u00ebs, q\u00eb s\u00eb paku k\u00ebto vitet e mbetura t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb ket\u00eb dhe nj\u00eb stimulim financiar q\u00eb sa do pak do ia mbuloj nevojat mujore.\u201d – shprehet ai. Ai, n\u00ebn emocione e p\u00ebrfundon intervist\u00ebn duke u shprehur: \u201cXhaxhai edhe ndoshta i ka par\u00eb ose i ka njohur ata njer\u00ebz q\u00eb e maltretuan por ai frik\u00ebsohej shum\u00eb nga ata dhe p\u00ebr v\u00ebllan\u00eb e tij t\u00eb madh q\u00eb mos t\u2019i ndiqte p\u00ebrmes institucioneve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb dhe mos ta vrisnin at\u00eb. Andaj, edhe pse me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, ai ishte altruist. E gjith\u00eb familja e shikojn\u00eb dhe kujdesen p\u00ebr t\u00eb si nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb i vogel pasi q\u00eb e dijn\u00eb se \u00e7far\u00eb ka kaluar dhe \u00e7far\u00eb torturash i ka p\u00ebrjetuar\u2026\u201d<\/em> – p\u00ebrmbyll n\u00ebn emocione rr\u00ebfimin ai.<\/p>\n Ky artikull gazetaresk \u00ebsht\u00eb i shkruar nga gazetarja Shyret Hoxhaj<\/strong> N\u00eb koh\u00ebn kur sirenat e luft\u00ebs fishk\u00ebllenin mbi qytete dhe fshatra, kishte njer\u00ebz q\u00eb nuk kishin as ku t\u00eb fshiheshin, as k\u00eb t\u00eb th\u00ebrrisnin. N\u00eb mes t\u00eb zjarrit dhe urrejtjes, rom\u00ebt e Kosov\u00ebs mbet\u00ebn t\u00eb pambrojtur, t\u00eb dyshuar nga t\u00eb gjitha an\u00ebt, shpesh t\u00eb heshtur me dhun\u00eb, t\u00eb p\u00ebrbuzur edhe n\u00eb vuajtje. Askush nuk i…<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":12627,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12623","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualune-nevipya"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12623","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12623"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12623\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12625,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12623\/revisions\/12625"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12623"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12623"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12623"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u201cKomuniteti rom ka pasur pjestar\u00eb t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb luftuar s\u00eb bashku me shqip\u00ebtar\u00ebt p\u00ebr \u00e7lirim. Duke filluar nga polic\u00eb, invalid\u00eb, heronj\u00eb, e q\u00eb mjerisht pak p\u00ebr ta flitet. Shembull n\u00eb fshatin e Krush\u00ebs s\u00eb Madhe, kemi 15 rom t\u00eb cil\u00ebt bashk\u00eb me shqip\u00ebtar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb zhdukur dhe nuk dihet p\u00ebr fatin e tyre. Kemi n\u00eb Komun\u00ebn e Prizrenit rreth 12-15 pjes\u00ebtar\u00eb q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb U\u00c7K dhe tani marrin pensionet e veteran\u00ebve t\u00eb U\u00c7K-s\u00eb e q\u00eb dhe p\u00ebr k\u00ebta flitet pak. Pra, m\u00eb shum\u00eb i kushtohet r\u00ebnd\u00ebsi ndonj\u00eb hajduti i cili ka vjedhur ndonj\u00eb televizor apo di\u00e7ka n\u00eb koh\u00ebn e luft\u00ebs, se sa ndonj\u00eb romi i cili ka luftuar s\u00eb bashku me shqiptar\u00ebt duke treguar atdhedashurin\u00eb ndaj \u00e7lirimit t\u00eb Kosov\u00ebs.\u201d<\/em> – shprehet n\u00ebn emocione aktivisti.<\/p>\n
\n\u201cKur ka qen\u00eb koha e emergjenc\u00ebs, n\u00eb pjes\u00ebn e Dukagjinit n\u00eb fshatrat ku kan\u00eb mbet\u00eb komuniteti rom dhe atyre iu \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb materiali nd\u00ebrtimor p\u00ebrmes k\u00ebshillave lokal t\u00eb cil\u00ebt dhe jan\u00eb p\u00ebrkujdesur p\u00ebr komunitetet. M\u00eb pastaj kemi pasur dhe donator\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb q\u00eb kan\u00eb punuar n\u00eb bashk\u00ebpunim me komunitetet dhe me qeverin\u00eb lokale, ku kemi shum\u00eb sht\u00ebpi q\u00eb jan\u00eb nd\u00ebrtuar, si dhe sht\u00ebpit\u00eb t\u00eb cilat jan\u00eb djegur, menj\u00ebher\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e emergjenc\u00ebs \u00e7\u00ebshtja e atyre sht\u00ebpive \u00ebsht\u00eb zgjedhur.\u201d<\/em> – njofton ai.<\/p>\n
\n\u201cKur themi n\u00eb koh\u00ebn e pasluft\u00ebs menj\u00ebher\u00eb, at\u00ebher\u00eb ka qen\u00eb qeveria e p\u00ebrkohshme, si n\u00eb nivel q\u00ebndror dhe lokal. At\u00ebher\u00eb nuk kemi pasur subjekte politike, kemi pasur persona t\u00eb p\u00ebrzgjedhur nga komuniteti, si\u00e7 ka qen\u00eb z. Zylfi Merxha, i cili ka qen\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb njeri me autoritet dhe n\u00eb koh\u00ebn e Kouchner-it, Hashim Thaqi si president dhe vet\u00eb Kouchneri kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e z. Merxha n\u00eb lagjen rome \u201cT\u00ebrzimahalla\u201d. Nga ai moment vizite ne rom\u00ebt me nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre e kemi konsideruar si moment pajtese mes shqiptar\u00ebve dhe rom\u00ebve. Andaj q\u00eb nga ai moment, komuniteti rom \u00ebsht\u00eb ndjer\u00eb m\u00eb i sigurt, ka filluar dhe vet\u00eb komuniteti t\u00eb organizohet, pra duke krijuar OJQ, subjekte politike, etj\u2026\u201d<\/em> – shton ai.<\/p>\n
\n\u201cSa i p\u00ebrket\u00eb k\u00ebtij krahasimi mes dy shteteve, duke pasur parasysh q\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb ka pasur luft\u00eb e n\u00eb Serbi nuk ka pasur luft\u00eb fare, un\u00eb them se raporti i rom\u00ebve q\u00ebndron shum\u00eb her\u00eb m\u00eb mir\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb krahasuar atyre n\u00eb Serbi. Duke u nisur nga vet\u00eb fakti q\u00eb n\u00eb Parlamentin e Kosov\u00ebs sigurohet z\u00ebri i rom\u00ebve n\u00eb radh\u00ebt e ul\u00ebseve t\u00eb komuniteteve pakic\u00eb, e q\u00eb n\u00eb Serbi, Mal t\u00eb Zi, Shqip\u00ebri, nuk q\u00ebndron di\u00e7ka e till\u00eb, por sigurohet p\u00ebrmes\u00eb mekanizmave tjera.\u201d<\/em> – p\u00ebrfundon intervist\u00ebn ai.<\/p>\n
\nKy shkrim \u00ebsht\u00eb produkt i Akademis\u00eb p\u00ebr raportimin n\u00eb fush\u00ebn e Ballafaqimin me t\u00eb Kaluar\u00ebn (BmK) dhe Gazetarin\u00eb e Sensibilizuar p\u00ebr Konflikte, implementuar nga Pro Peace – Programi n\u00eb Kosov\u00eb dhe Asociacioni i Gazetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs – AGK. Pik\u00ebpamjet e shprehura n\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e gazetarit\/gazetares dhe ato n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nuk pasqyrojn\u00eb pik\u00ebpamjet e Pro Peace dhe AGK-s\u00eb.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"