P\u00ebr t\u00eb marr\u00eb patent\u00eb shofer n\u00eb Kosov\u00eb, kandidat\u00ebt duhet t\u00eb kalojn\u00eb testin teorik dhe at\u00eb praktik, pasi t\u00eb ken\u00eb kryer p\u00ebrgatitjet n\u00eb autoshkoll\u00eb, \u00e7ertifikat\u00ebn mjek\u00ebsore, trajnimi n\u00eb kryqin e kuq p\u00ebr dh\u00ebnien e ndihm\u00ebs s\u00eb par\u00eb. Por, p\u00ebr disa prej tyre, kalimi i dy testeve mund t\u00eb ket\u00eb edhe nj\u00eb kosto tjet\u00ebr, p\u00ebrtej tarifave zyrtare.<\/p>\n
Testi p\u00ebr patent\u00eb shofer \u00ebsht\u00eb krijuar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar n\u00ebse nj\u00eb person ka njohurit\u00eb dhe aft\u00ebsit\u00eb e nevojshme p\u00ebr t\u00eb drejtuar automjetin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt.<\/p>\n
Dy persona q\u00eb kan\u00eb pranuar t\u00eb flasin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb hulumtim, por q\u00eb kan\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb mbeten anonim\u00eb, ata tregojn\u00eb se kan\u00eb paguar para p\u00ebr t\u00eb kaluar testin e vozitjes. Nj\u00ebri thot\u00eb se ka dh\u00ebn\u00eb 50 euro n\u00eb vitin 2019 , nd\u00ebrsa tjetri 200 euro n\u00eb vitin 2024.<\/p>\n
D\u00ebshmit\u00eb e tyre mb\u00ebshteten edhe nga rr\u00ebfimi i nj\u00eb ish-instruktori t\u00eb autoshkoll\u00ebs nga Prishtina, i cili ka punuar p\u00ebr vite n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor dhe tani \u00ebsht\u00eb n\u00eb pension. Ai pretendon se gjat\u00eb koh\u00ebs sa ka punuar n\u00eb autoshkoll\u00eb ka hasur n\u00eb raste ku kandidat\u00ebt paguanin p\u00ebr t\u00eb kaluar testet dhe se, n\u00eb raste t\u00eb tilla, instruktor\u00ebt mund t\u00eb sh\u00ebrbenin si nd\u00ebrmjet\u00ebsues mes kandidat\u00ebve dhe ekzaminuesve.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb verifikuar k\u00ebto pretendime dhe p\u00ebr t\u00eb kuptuar se si mund t\u00eb funksionoj\u00eb nj\u00eb skem\u00eb e till\u00eb, p\u00ebr q\u00ebllimet e k\u00ebtij hulumtimi ne vizituam tri autoshkolla, dy n\u00eb Prishtin\u00eb dhe nj\u00eb n\u00eb Fush\u00eb Kosov\u00eb. N\u00eb dy prej tyre u konfirmua se kalimi i testimit me para mund t\u00eb b\u00ebhej edhe pa i pasur t\u00eb gjitha njohurit\u00eb e nevojshme. N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej autoshkollave, personi n\u00eb recepsion fillimisht shpjegoi procedurat ligjore p\u00ebr pajisjen me patent\u00eb-shofer, nd\u00ebrsa m\u00eb pas pranoi se testet mund t\u00eb kaloheshin edhe p\u00ebrmes ryshfetit.<\/p>\n
\u201cRregullohen krejt k\u00ebto pun\u00eb, fillimisht duhesh me pru d\u00ebshmin e mjekut, (\u00e7ertifikat\u00ebn mjek\u00ebsore), pastaj \u201c6-t\u00eb (600 euro) \u00ebsht\u00eb provimi teorik, vozitja \u00ebsht\u00eb 2 (200 euro), p\u00ebr ato m\u00eb duhet mu me i siguri knej. Pjes\u00ebn e par\u00eb e paguan ne autoshkoll\u00eb (pages\u00ebn q\u00eb duh\u00ebt t\u00eb b\u00ebhet p\u00ebr autoshkoll\u00ebn), pjes\u00ebn e dyt\u00eb (ryshfetin) masi t\u00eb hyjsh n\u00eb vozitje, por gjithcka shkon prej meje e len ktu (b\u00ebn\u00eb me dor\u00eb nga tavolina e autoshkoll\u00ebs, ve\u00e7 me mu merresh, me ata ski qa b\u00ebn\u00eb, vjen nj\u00eb dit\u00eb para n\u00eb autoshkoll\u00eb dhe ne t\u00eb kallxojm\u00eb\u201d, tregon ajo.<\/p>\n
N\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr autoshkoll\u00eb, kur u pyet drejtp\u00ebrdrejt p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e ryshfetit p\u00ebr kalimin e testeve, p\u00ebrgjigjja ishte: \u201cnuk e kam shefin k\u00ebtu, me t\u00eb mundesh me fol p\u00ebr k\u00ebto \u00e7eshtje, hajde naj dite tjeter\u201d, thot\u00eb pun\u00ebtorja n\u00eb autoshkoll\u00ebn tjet\u00ebr, nd\u00ebrsa n\u00eb autoshkoll\u00ebn n\u00eb refuzuar se kjo procedur\u00eb mund t\u00eb kryhet me para.<\/p>\n
K\u00ebto gjetje marrin nj\u00eb dimension tjet\u00ebr kur procesi shihet nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i hetimit kriminalistik. Reshat Maliqi, avokat dhe ish-zyrtar policor n\u00eb Policin\u00eb e Kosov\u00ebs, thot\u00eb se n\u00eb nj\u00eb rast t\u00eb till\u00eb nuk duhet k\u00ebrkuar vet\u00ebm pika ku mund t\u00eb ndodh\u00eb nj\u00eb parregullsi, por edhe kushtet q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb at\u00eb t\u00eb mundur dhe t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u zbuluar.<\/p>\n
\u201cNga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i situatologjise( situatat kriminale ), pyetja nuk \u00ebsht\u00eb vetem\u201d ku mund te ket\u00eb parregullsi\u201d?, por \u201c ku krijohen kushtet qe parregullsia te behet e mundur dhe e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u zbuluar? Ka shume komente q patente shoferi merret edhe neper restorante dhe kafene te ndryshme, p\u00ebrmes telefonatave apo lidhjeve miq\u00ebsore dhe atyre te korrupsionit. Te gjith\u00eb duhet ta kuptojn\u00eb se patente shoferi nuk \u00ebsht\u00eb karte privilegji, por \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr jete njer\u00ebzish, nj\u00eb sistem serioz nuk pyet ku je ulur, por \u00e7far\u00eb di te b\u00ebsh pas timonit, dhe kur ligji z\u00ebvend\u00ebsohet me njoht\u00eb dik\u00ebn, rruga nuk behet me e rrezikshme vetem nga shoferi por ajo behet e rrezikshme nga sistemi qe ia dha patent\u00ebn.\u201d<\/p>\n
Procesi i pajisjes me patent\u00eb shofer n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb i rregulluar me Ligjin p\u00ebr Patent\u00eb Shofer. Kandidati duhet t\u00eb ndjek\u00eb p\u00ebrgatitjet p\u00ebrkat\u00ebse dhe m\u00eb pas t\u2019i n\u00ebnshtrohet testit teorik dhe atij praktik.<\/p>\n
Testi praktik duhet t\u00eb d\u00ebshmoj\u00eb n\u00ebse kandidati \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje ta drejtoj\u00eb automjetin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur dhe t\u00eb sigurt. N\u00eb rast t\u00eb d\u00ebshtimit, evidentohen gabimet e kandidatit dhe procesi parashikon mund\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrs\u00ebritjes s\u00eb testimit dhe marrjen e p\u00ebrgatitjeve shtes\u00eb.<\/p>\n
D\u00ebshmit\u00eb e mbledhura p\u00ebr k\u00ebt\u00eb hulumtim pretendojn\u00eb se n\u00eb disa raste rezultati mund t\u00eb ndikohet nga pagesat.<\/p>\n
Nj\u00ebra prej personave t\u00eb intervistuar, t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb saj p\u00ebr anonimitet do ta identifikojm\u00eb me emrin Aulona, tregon se kishte p\u00ebrfunduar testin teorik dhe p\u00ebrgatitjet praktike para se t\u2019i n\u00ebnshtrohej testit t\u00eb vozitjes.<\/p>\n
N\u00eb tentimin e par\u00eb, ajo thot\u00eb se nuk e kishte kaluar testin.<\/p>\n
Pas d\u00ebshtimit, sipas saj, instruktori i kishte treguar se ekzistonte mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb paguar p\u00ebrmes \u201ct\u00eb njofsh\u00ebmve\u201d dhe p\u00ebr ta kaluar testin.<\/p>\n
Pas rreth nj\u00eb muaji, ajo iu n\u00ebnshtrua p\u00ebrs\u00ebri testit.<\/p>\n
\u201cK\u00ebt\u00eb her\u00eb testin e kam kalu pa asnj\u00eb problem\u201d, tregon ajo.<\/p>\n
Sipas saj, pagesa ishte b\u00ebr\u00eb p\u00ebrmes instruktorit.<\/p>\n
50 euro ishte shuma q\u00eb ajo thot\u00eb se kishte paguar.<\/p>\n
Aulona thot\u00eb se nuk e kishte b\u00ebr\u00eb pages\u00ebn drejtp\u00ebrdrejt te ekzaminuesi, por ia kishte dh\u00ebn\u00eb parat\u00eb instruktorit, sipas udh\u00ebzimit t\u00eb tij.<\/p>\n
Nj\u00eb tjet\u00ebr person, t\u00eb cilin do ta identifikojm\u00eb me emrin Lindi, tregon nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n
Ai thot\u00eb se p\u00ebr testin teorik nuk kishte pasur nevoj\u00eb t\u00eb paguante, pasi ishte p\u00ebrgatitur vet\u00eb. Por, kur erdhi koha p\u00ebr testin praktik, vendosi t\u00eb paguante.<\/p>\n
\u201cE kam dit\u00eb q\u00eb e kaloj\u201d, thot\u00eb ai, por shton se nuk donte t\u00eb rrezikonte t\u00eb d\u00ebshtonte dhe t\u00eb p\u00ebrs\u00ebriste t\u00eb gjith\u00eb procedur\u00ebn.<\/p>\n
Arsyeja ishte edhe urgjenca p\u00ebr ta marr\u00eb patent\u00ebn, pasi kishte planifikuar t\u00eb udh\u00ebtonte p\u00ebr pun\u00eb n\u00eb Gjermani.<\/p>\n
P\u00ebr kalimin e testit praktik, ai thot\u00eb se kishte paguar 200 euro.<\/p>\n
Sigurimi i provave konkrete p\u00ebr k\u00ebto raste, si fotografi, mesazhe apo forma t\u00eb tjera t\u00eb dokumentimit, paraqitet si nj\u00eb sfid\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij hulumtimi. Personat e intervistuar kan\u00eb deklaruar se instruktor\u00ebt e autoshkollave nuk kan\u00eb folur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr ryshfet, por, sipas tyre, kan\u00eb p\u00ebrdorur shprehje t\u00eb t\u00ebrthorta ose \u201cme kode\u201d, si \u201cmundet mu kry ndryshe\u201d apo \u201c50 po e kan\u00eb ata\u201d, t\u00eb cilat jan\u00eb interpretuar nga ta si referenca p\u00ebr nj\u00eb pages\u00eb t\u00eb mundshme p\u00ebr sigurimin e kalimit t\u00eb testit. Sipas t\u00eb intervistuarve, k\u00ebto biseda jan\u00eb zhvilluar drejtp\u00ebrdrejt, gjat\u00eb komunikimit ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb, dhe nuk kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb shkruara n\u00eb mesazhe apo forma t\u00eb tjera t\u00eb dokumentueshme.<\/p>\n
Nj\u00eb situat\u00eb e ngjashme \u00ebsht\u00eb evidentuar edhe gjat\u00eb hulumtimit p\u00ebr k\u00ebt\u00eb artikull. N\u00eb komunikimin me nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb nj\u00eb autoshkolle, ajo ka deklaruar se pagesa p\u00ebr sh\u00ebrbimin b\u00ebhet n\u00eb para t\u00eb gatshme, drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb autoshkoll\u00eb, nd\u00ebrsa m\u00eb pas, sipas saj, autoshkolla merret me pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb procedur\u00ebs.<\/p>\n
P\u00ebrkund\u00ebr pyetjes konkrete se sa raste t\u00eb dyshuara p\u00ebr korrupsion, ryshfet apo parregullsi jan\u00eb referuar n\u00eb organet e hetuesis\u00eb gjat\u00eb pes\u00eb viteve t\u00eb fundit, Ministria e Infrastruktur\u00ebs dhe Transportit (MIT) nuk ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb rasteve. Ministria ka deklaruar se rastet p\u00ebr t\u00eb cilat jan\u00eb evidentuar dyshime t\u00eb arsyeshme jan\u00eb referuar tek autoritetet kompetente, kur \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar se ekzistojn\u00eb elemente p\u00ebr trajtim nga organet e hetuesis\u00eb.<\/p>\n
\u201cRastet p\u00ebr t\u00eb cilat jan\u00eb evidentuar dyshime t\u00eb arsyeshme p\u00ebr parregullsi, p\u00ebrfshir\u00eb dyshime p\u00ebr korrupsion apo ryshfet, jan\u00eb trajtuar n\u00eb p\u00ebrputhje me kompetencat institucionale dhe legjislacionin n\u00eb fuqi. Kur \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar se ekzistojn\u00eb elemente q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb trajtim nga organet kompetente t\u00eb hetuesis\u00eb, rastet p\u00ebrkat\u00ebse jan\u00eb referuar tek autoritetet p\u00ebrgjegj\u00ebse, sipas procedurave ligjore. T\u00eb dh\u00ebnat lidhur me numrin e rasteve t\u00eb referuara duhet t\u00eb konfirmohen nga evidencat zyrtare t\u00eb institucioneve p\u00ebrgjegj\u00ebse, p\u00ebr t\u00eb siguruar sakt\u00ebsin\u00eb dhe besueshm\u00ebrin\u00eb e informacionit t\u00eb paraqitur.\u201d<\/p>\n
P\u00ebr avokatin Maliqi, n\u00eb rastet kur ekziston dyshimi p\u00ebr ndikim t\u00eb paligjsh\u00ebm n\u00eb marrjen e patent\u00eb-shoferit, hetimi nuk duhet t\u00eb ndalet te rezultati i nj\u00eb testi. Sipas tij, duhet t\u00eb shqyrtohet i gjith\u00eb zinxhiri i veprimeve dhe personave q\u00eb kan\u00eb pasur rol n\u00eb proces.<\/p>\n
\u201cNe nj\u00eb hetim te tille, nuk do te mjaftonte te pyetet vetem: \u201ckush e mori patente shoferin\u201d? por pyetja profesionale do te ishte : si e mori, kush e ndihmoj, kush nd\u00ebrhyri, kush p\u00ebrfitoj dhe a \u00ebsht\u00eb cenuar procedura\u201d?<\/p>\n
Ai thekson se p\u00ebrgjigjet p\u00ebr k\u00ebto pyetje duhet t\u00eb mb\u00ebshteten n\u00eb prova dhe jo vet\u00ebm n\u00eb dyshime apo deklarata.<\/p>\n
\u201cHetimet e tilla duhet te mb\u00ebshteten ne prova konkrete: deklarata, dokumentacion, te dh\u00ebna elektronike, komunikime te ligjshme te siguruara sipas procedurave, verifikimit te rezultateve te testimit, identifikim t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsve dhe analize te \u00e7do parregullsie ne proces. N\u00ebse gjate procesit te hetimeve v\u00ebrtetohet se ka elemente te vepr\u00ebs penale , at\u00ebher\u00eb rasti duhet te procedohet me profesionaliz\u00ebm pa asnj\u00eb vones\u00eb dhe pa kompromise tek organet kompetente te drejt\u00ebsis\u00eb.\u201d<\/p>\n
Ish-instruktori i autoshkoll\u00ebs, i cili gjithashtu ka k\u00ebrkuar anonimitet, pretendon se pagesat p\u00ebr kalimin e testit kan\u00eb funksionuar n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme.<\/p>\n
Sipas tij, kandidat\u00ebt q\u00eb kan\u00eb vendosur t\u00eb paguajn\u00eb p\u00ebr kalimin e testit, n\u00eb disa raste ia kan\u00eb dor\u00ebzuar parat\u00eb instruktorit, nd\u00ebrsa instruktori m\u00eb pas i ka p\u00ebrcjell\u00eb ato te ekzaminuesit.<\/p>\n
Ai pretendon se pagesat mund t\u00eb b\u00ebhen para testimit ose pas p\u00ebrfundimit t\u00eb tij, nd\u00ebrsa takimet p\u00ebr dor\u00ebzimin e parave mund t\u00eb zhvillohen jasht\u00eb qendrave t\u00eb testimit.<\/p>\n
Sipas ish-instruktorit, p\u00ebr testin teorik pagesa mund t\u00eb arrij rreth 700 euro, nd\u00ebrsa p\u00ebr testin praktik rreth 200 euro.<\/p>\n
Ai pretendon se n\u00eb rastet q\u00eb ai ka par\u00eb, nga pagesa p\u00ebr testin teorik rreth 400 euro mund t\u2019i merrte ekzaminuesi, nd\u00ebrsa 200 deri n\u00eb 300 euro instruktori.<\/p>\n
P\u00ebrvoja e p\u00ebrshkruar nga ish-instruktori p\u00ebrputhet me nj\u00eb nga pyetjet q\u00eb Maliqi e konsideron thelb\u00ebsore n\u00eb nj\u00eb hetim t\u00eb till\u00eb: kush e ndihmoi kandidatin, kush nd\u00ebrhyri dhe kush p\u00ebrfitoi.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, ai thot\u00eb se nj\u00eb hetim serioz duhet t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb jo vet\u00ebm nj\u00eb rast individual, por edhe modele t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura q\u00eb mund t\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb skem\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n
\u201cNga perspektiva e nj\u00eb Avokati penalist, k\u00ebto raste jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht interesante sepse shpesh nuk jan\u00eb raste\u201d te pastra\u201d. Ne faz\u00ebn fillestare k\u00ebto raste mund te fillojn\u00eb si nj\u00eb dyshim administrativ\u00eb p\u00ebr nj\u00eb rezultat te \u00e7uditsh\u00ebm ne provim, p\u00ebr je dokument te munguar, p\u00ebr nj\u00eb kandidat qe kalon nj\u00eb procedur\u00eb ne m\u00ebnyr\u00eb te pazakonte, por pastaj hetimi te \u00e7oje te nj\u00eb rrjet shume i gjere: kandidat, instruktor ne auto shkolle, person nd\u00ebrmjet\u00ebsues, ekzaminues, zyrtare administrativ\u00eb dhe ne raste te caktuara edhe persona qe nd\u00ebrhyjn\u00eb ne sistem elektronike, dhe k\u00ebtu vijn\u00eb ne shprehje njohurit nga kriminalistika operative. nj\u00eb hetim serioz nuk fillon vetem me pyetjen: A \u00ebsht\u00eb marre ryshfet? Por fillon \u201c si funksiononte skema\u201d?. N\u00ebse kemi dyshimin se dikush ka ndihmuar nj\u00eb kandidat te kaloje nj\u00eb provim pa i p\u00ebrmbushur kushtet, kriminalistika nuk shikon vetem rezultatin final. Analizon te gjith\u00eb rrjedh\u00ebn e ngjarjes; kush e ka regjistruar kandidatin, kush e ka futur ne sistem, kush ka qene ekzaminues, kur \u00ebsht\u00eb futur rezultati, kush ka pasur qasje ne sistem, me k\u00eb ka komunikuar peroni para dhe pas provimit, a ka pasur pagese, a ka pasur nd\u00ebrmjet\u00ebs dhe n\u00ebse ka kandidate te tjer\u00eb me te nj\u00ebjtin mode\u201d, thot\u00eb Maliqi.<\/p>\n
MIT, megjithat\u00eb, pranon se p\u00ebrtej monitorimit p\u00ebrmes kamerave, aktualisht mungon nj\u00eb mekaniz\u00ebm i ve\u00e7ant\u00eb dhe i standardizuar p\u00ebr monitorimin sistematik t\u00eb performanc\u00ebs s\u00eb ekzaminuesve dhe identifikimin e rezultateve q\u00eb dallojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb nga mesatarja.<\/p>\n
\u201cAktualisht, mungesa e nj\u00eb mekanizmi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe t\u00eb standardizuar p\u00ebr monitorimin sistematik t\u00eb performanc\u00ebs s\u00eb pyetsve paraqet nj\u00eb sfid\u00eb. Institucioni e konsideron t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme zhvillimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb mekanizmave t\u00eb monitorimit dhe analiz\u00ebs s\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave, me q\u00ebllim rritjen e transparenc\u00ebs, objektivitetit dhe integritetit t\u00eb procesit t\u00eb testimit.\u201d, thuhet n\u00eb p\u00ebrgjigjen e Ministris\u00eb.<\/p>\n
Nj\u00eb rast i dokumentuar nga Policia e Kosov\u00ebs tregon nj\u00eb shum\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb lart\u00eb. N\u00eb gusht t\u00eb vitit 2025, Policia njoftoi se dy persona ishin arrestuar n\u00ebn dyshimin se kishin pranuar 850 euro p\u00ebr kandidat, n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb kalimit t\u00eb testit teorik p\u00ebr patent\u00eb shofer.<\/p>\n
Sipas njoftimit t\u00eb Policis\u00eb, hetimet ishin zhvilluar n\u00eb koordinim me Prokurorin\u00eb Themelore n\u00eb Prishtin\u00eb dhe kishin filluar disa muaj para arrestimit.<\/p>\n
Nj\u00eb rast tjet\u00ebr i b\u00ebr\u00eb publik nga Prokuroria Themelore n\u00eb Pej\u00eb, Departamenti i Krimeve t\u00eb R\u00ebnda, lidhet me pes\u00eb persona t\u00eb dyshuar p\u00ebr keqp\u00ebrdorim t\u00eb pozit\u00ebs zyrtare n\u00eb procesin e nxjerrjes s\u00eb patentave t\u00eb vozitjes.<\/p>\n
Sipas aktakuz\u00ebs, i pandehuri A.R., n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e ekzaminerit, dyshohet se ka ndihmuar disa kandidat\u00eb duke u treguar pyetjet e sakta gjat\u00eb testimit teorik p\u00ebr patent\u00eb shofer, nga 18 korriku deri m\u00eb 22 shtator 2022 n\u00eb Pej\u00eb. Kjo i ka mund\u00ebsuar kandidat\u00ebve t\u00eb kalojn\u00eb provimin teorik n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paligjshme.<\/p>\n
N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij hulumtimi jan\u00eb kontaktuar disa autoshkolla n\u00eb Kosov\u00eb, t\u00eb cilat kan\u00eb deklaruar se \u00e7mimi p\u00ebr regjistrimin dhe p\u00ebrgatitjen e kandidat\u00ebve p\u00ebr pajisje me patent\u00eb-shofer ka variuar nga 150 deri n\u00eb 250 euro. P\u00ebrve\u00e7 pages\u00ebs p\u00ebr autoshkoll\u00ebn, kandidat\u00ebt duhet t\u00eb mbulojn\u00eb edhe shpenzime t\u00eb tjera t\u00eb parashikuara gjat\u00eb procesit, p\u00ebrfshir\u00eb rreth 60-80 euro p\u00ebr rregullimin e dokumentacionit, rreth 20 euro p\u00ebr certifikat\u00ebn mjek\u00ebsore, 16 euro p\u00ebr certifikat\u00ebn e ndihm\u00ebs s\u00eb par\u00eb, si dhe tarifat p\u00ebr paraqitjen e testit teorik, testit praktik dhe p\u00ebrdorimin e automjetit gjat\u00eb testimit. N\u00eb total shpenzimet mund t\u00eb arrijn nga 250-350 euro, k\u00ebto p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shpenzime t\u00eb lidhura me procedur\u00ebn e rregullt p\u00ebr pajisjen me patent\u00eb-shofer.<\/p>\n
Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Policis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, gjat\u00eb periudh\u00ebs 2020-qershor 2026 jan\u00eb regjistruar gjithsej 79 raste p\u00ebr \u201cmarrje t\u00eb ryshfetit\u201d dhe 158 raste p\u00ebr \u201cdh\u00ebnie t\u00eb ryshfetit\u201d. Megjithat\u00eb, n\u00eb p\u00ebrgjigjen e saj p\u00ebr k\u00ebt\u00eb hulumtim, Policia e Kosov\u00ebs nuk ka ofruar t\u00eb dh\u00ebna specifike se sa prej k\u00ebtyre rasteve lidhen drejtp\u00ebrdrejt me pajisjen me patent\u00eb shofer, por ka sqaruar se ndonj\u00eb prej tyre mund t\u00eb jet\u00eb iniciuar n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb proces. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, k\u00ebto statistika paraqesin numrin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb rasteve t\u00eb ryshfetit t\u00eb regjistruara nga Policia dhe nuk mund t\u00eb konsiderohen si num\u00ebr i rasteve t\u00eb korrupsionit n\u00eb procesin e marrjes s\u00eb patent\u00eb shoferit.<\/p>\n
K\u00ebshilli Prokurorial i Kosov\u00ebs gjithashtu ka konfirmuar se kan\u00eb trajtuar raste t\u00eb vepr\u00ebs penale t\u00eb nd\u00ebrlidhura me patent\u00eb-shofer\u00ebt, por nuk ka ofruar t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb detajuara specifikisht p\u00ebr k\u00ebto raste, por statistika t\u00eb p\u00ebrgjitshme q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me korrupsionin zyrtar.<\/p>\n
Maliqi thot\u00eb se, nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi juridik, nj\u00eb rast i dyshuar duhet t\u00eb analizohet p\u00ebrmes zinxhirit t\u00eb provave dhe jo vet\u00ebm p\u00ebrmes rezultatit p\u00ebrfundimtar.<\/p>\n
\u201cGjate pun\u00ebs time profesionale nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi im, \u00e7\u00ebshtjen e marrjes se patente shoferit e kam pare si \u00e7\u00ebshtje te siguris\u00eb n\u00eb rrug\u00eb. Dhe me plote goj\u00ebn e them se nj\u00eb patente i marre me merite \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dokument qe d\u00ebshmon aft\u00ebsin\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e shoferit; nj\u00eb patente i marre p\u00ebrmes ryshfetit, ndikimit apo falsifikimit mund te shnd\u00ebrrohet ne rrezik te drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn e qytetareve. Prandaj lufta kund\u00ebr korrupsionit ne k\u00ebt\u00eb fushe nuk \u00ebsht\u00eb vetem lufte p\u00ebr integritetin e nj\u00eb institucioni por \u00ebsht\u00eb lufte p\u00ebr jet\u00ebn dhe sigurin\u00eb e \u00e7do qytetari ne rrug\u00eb. Korrupsioni ne dh\u00ebnien e patente shoferit nuk \u00ebsht\u00eb thjeshte vetem shkelje ligjore por \u00ebsht\u00eb rrezik i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe jet\u00ebn e \u00e7do njeriu ne rrug\u00eb.\u201d<\/p>\n
Sipas Raporti i Auditimit t\u00eb Performanc\u00ebs Siguria n\u00eb Trafikun Rrugor t\u00eb publikuar n\u00eb dhjetor 2019, gjat\u00eb periudh\u00ebs janar\u2013qershor, grupmosha 19\u201330 vje\u00e7 ka sh\u00ebnuar numrin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb viktimave n\u00eb aksidente fatale: 19 persona n\u00eb vitin 2017 dhe 17 persona n\u00eb vitin 2018.<\/p>\n
<\/p>\n
\u201cP\u00ebrqindjet e shkaktar\u00ebve kryesor t\u00eb aksidenteve p\u00ebr gjasht\u00eb mujorin e par\u00eb t\u00eb vitit 2018. 19.6% manipulimi i pasigurt\u00eb me automjet (pakujdesia), 17.7% mosp\u00ebrshtatja e shpejt\u00ebsis\u00eb ndaj kushteve t\u00eb rrug\u00ebs, 16.6% mos mbajta e distanc\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb, 6.4 % ky\u00e7je e pasigurt\u00eb n\u00eb rrug\u00eb, 6.3% kthim rrotullim l\u00ebvizje prapa, P\u00ebrqindja e flet\u00ebparaqitjeve p\u00ebr kund\u00ebrvajtje n\u00eb trafik p\u00ebr periudh\u00ebn Janar \u2013 Qershor 2018. 41.9 % mosrespektimi i shpejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb kufizuar, 11.4 % rripi i siguris\u00eb, 11.2 % parkim i parregullt, si dhe 6.5 % mosrespektim i shenjave t\u00eb trafikut.\u201d<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb, Agjencia p\u00ebr Parandalimin e Korrupsionit (APK) thot\u00eb se gjat\u00eb periudh\u00ebs 2021-2026 ka pranuar vet\u00ebm nj\u00eb rast sinjalizimi q\u00eb lidhet me procesin e pajisjes me patent\u00eb shofer.<\/p>\n
Sipas Agjencis\u00eb, rasti \u00ebsht\u00eb trajtuar n\u00eb p\u00ebrputhje me legjislacionin p\u00ebr sinjalizimin dhe mbrojtjen e sinjalizuesve.<\/p>\n
\u201cSa i p\u00ebrket analizave dhe vler\u00ebsimeve t\u00eb rrezikut t\u00eb korrupsionit, Agjencia i zhvillon ato mbi baz\u00ebn e prioriteteve strategjike, vler\u00ebsimit t\u00eb nivelit t\u00eb rrezikut, informacionit t\u00eb disponuesh\u00ebm dhe kapaciteteve institucionale. Deri m\u00eb tani, nuk \u00ebsht\u00eb realizuar ndonj\u00eb analiz\u00eb, vler\u00ebsim i rrezikut apo raport i ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb trajton procesin e pajisjes me patent\u00eb shofer\u201d, thuhet n\u00eb p\u00ebrgjigjen e APK.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, APK thekson se mungesa e nj\u00eb analize specifike nuk n\u00ebnkupton munges\u00eb t\u00eb rrezikut t\u00eb korrupsionit. Sipas saj, kjo tregon vet\u00ebm se ky proces nuk ka qen\u00eb pjes\u00eb e prioriteteve t\u00eb deritanishme t\u00eb vler\u00ebsimit.<\/p>\n
N\u00eb aspektin juridik, Maliqi rikujton se edhe kur ekzistojn\u00eb indicie p\u00ebr parregullsi, ato duhet t\u00eb shoq\u00ebrohen me prova q\u00eb mund t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb individuale dhe lidhjen mes veprimit zyrtar dhe p\u00ebrfitimit t\u00eb paligjsh\u00ebm.<\/p>\n
N\u00eb fund, Maliqi e vendos \u00e7\u00ebshtjen n\u00eb nj\u00eb kontekst m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb: at\u00eb t\u00eb siguris\u00eb publike.<\/p>\n
\u201cMe plot te drejte ju them se dyshimet p\u00ebr blerje te patente shoferit, nd\u00ebrhyrjet apo ndikimet p\u00ebrmes lidhjeve miq\u00ebsore dhe korruptive p\u00ebrher\u00eb kane qene prezent\u00eb dhe jan\u00eb edhe sot. P\u00ebr mua k\u00ebto raste ishin dhe mbeten te qarta se k\u00ebto raste nuk mund te trajtohen si raste te zakonshme administrative. Ato duhet te trajtohen si \u00e7\u00ebshtje te integritetit institucional dhe te siguris\u00eb publike. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, gjate p\u00ebrgjegj\u00ebsive te mia kam k\u00ebrkuar qe te hartohen strategji te fuqishme, te bazuara ne praktikat me te mira vendore, rajonale dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ku duhet te parashihen masa konkrete p\u00ebr parandalim, zbulim dhe nd\u00ebshkim te \u00e7do forme te korrupsionit ne k\u00ebt\u00eb proces\u201d<\/p>\n
Mungesa e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb ndara specifikisht p\u00ebr patent\u00eb-shofer\u00ebt nga institucionet p\u00ebrgjegj\u00ebse dhe v\u00ebshtir\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb siguruar prova t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta p\u00ebr bisedat dhe pagesat e pretenduara e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebrcaktimin e p\u00ebrmas\u00ebs s\u00eb k\u00ebtij fenomeni. Por pik\u00ebrisht kjo v\u00ebshtir\u00ebsi, sipas ekspertiz\u00ebs s\u00eb Maliqit, e b\u00ebn t\u00eb domosdosh\u00ebm hetimin e modeleve, lidhjeve dhe zinxhirit t\u00eb plot\u00eb t\u00eb procesit, n\u00eb vend q\u00eb rastet t\u00eb trajtohen si incidente t\u00eb izoluara.<\/p>\n
“This story has been produced with the financial assistance of the US Department of State through the \u201cSociety Against Corruption in Montenegro and Western Balkans Region\u201d project. The contents of this story are the sole responsibility of the journalist who produces it and can under no circumstances be regarded as reflecting the position of the US Department of State.<\/em>“<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" P\u00ebr t\u00eb marr\u00eb patent\u00eb shofer n\u00eb Kosov\u00eb, kandidat\u00ebt duhet t\u00eb kalojn\u00eb testin teorik dhe at\u00eb praktik, pasi t\u00eb ken\u00eb kryer p\u00ebrgatitjet n\u00eb autoshkoll\u00eb, \u00e7ertifikat\u00ebn mjek\u00ebsore, trajnimi n\u00eb kryqin e kuq p\u00ebr dh\u00ebnien e ndihm\u00ebs s\u00eb par\u00eb. Por, p\u00ebr disa prej tyre, kalimi i dy testeve mund t\u00eb ket\u00eb edhe nj\u00eb kosto tjet\u00ebr, p\u00ebrtej tarifave zyrtare….<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":14136,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-14135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualune-nevipya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14135"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14137,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14135\/revisions\/14137"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radioromanoavazo.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}